Τμήμα επιστυλίου με μονόγραμμα της δυναστείας των Παλαιολόγων

Τμήμα επιστυλίου  με μονόγραμμα της δυναστείας των Παλαιολόγων
  • Κωδικός:  ΑΓ 730
  • Είδος:  Τμήμα επιστυλίου
  • Χρονολόγηση:  14ος αι.
  • Διαστάσεις:  Μήκος 84 εκ., ύψος 18 εκ., πλάτος 35 εκ.
  • Υλικά Κατασκευής:  Μάρμαρο
  • Προέλευση:  Θεσσαλονίκη

Τμήμα μαρμάρινου επιστυλίου, πιθανόν τέμπλου, από άγνωστο ναό της Θεσσαλονίκης. Η πλούσια διακόσμησή του αναπτύσσεται στην κύρια και κάτω όψη του. Το μέτωπο της κύριας όψης φέρει ανάγλυφη φυτική διακόσμηση, αποτελούμενη από διπλό βλαστό κληματίδας που ελίσσεται σχηματίζοντας κύκλους που γεμίζουν, αρχίζοντας από τα αριστερά προς τα δεξιά, πιθανόν με ανθόφυλλο μέσα σε ατελή κύκλο, τετράγωνο μονόγραμμα των Παλαιολόγων, αποτελούμενο από τα γράμματα Π, Α, Λ και Γ και όρθια ανθεμωτή άκανθα. Ακολουθεί οκτάφυλλος ρόδακας που περικλείει τετράγωνο, το οποίο ταυτίζεται με οικόσημο των Παλαιολόγων . Οι επόμενοι κύκλοι περιβάλλουν στροβιλιζόμενη έλικα με τέσσερα τρίφυλλα, άγριο ζώο σε κίνηση, ενώ στον τελευταίο κύκλο επαναλαμβάνεται το θέμα της έλικας. Τα κενά που δημιουργούνται από το σχηματισμό των επάλληλων κύκλων στη μακρόστενη επιφάνεια του επιστυλίου γεμίζουν με όρθιο άνθος λωτού τοποθετημένο εναλλάξ πάνω και κάτω. Ο διάκοσμος πιθανόν επιστεφόταν με κυμάτιο ή ταινία που δεν σώζεται, καθώς η επιφάνεια του γλυπτού στο σημείο εκείνο είναι απολεπισμένη. Η κάτω όψη του επιστυλίου  διακοσμείται με δύο μεγάλα καρδιόσχημα πλαίσια, που περικλείουν πλαγιαστά διατεταγμένες ανθεμωτές άκανθες. Τα καρδιόσχημα πλαίσια  σχηματίζονται από ελισσόμενους βλαστούς, που φυτρώνουν από τα φύλλα της άκανθας και απολήγουν σε δύο τρίφυλλα στον τύπο των κρινανθέμων. Στο κεντρικό σημείο του άξονα συμμετρίας τα κρινάνθεμα εφάπτονται με τέτοιο τρόπο ώστε δημιουργείται σταυρός τύπου Μάλτας. Οι τριγωνικοί χώροι που δημιουργούνται πάνω και κάτω από το σταυρό γεμίζουν με σχηματοποιημένο άνθος λωτού. Στο αριστερό άκρο του διαμορφώνεται ακόσμητο διάχωρο με χαραγμένο πρόχειρα ισοσκελή σταυρό που αποτελεί την επιφάνεια έδρασης του επιστυλίου στον άβακα κιονοκράνου.