Μολυβδόβουλλο του αξιωματούχου Κωνσταντίνου βεστάρχη, κατεπάνω Μελητινής και αναγραφέα (11ος αι.)

  • Κωδικός:  ΒΜΟ 39
  • Είδος:  Μολυβδόβουλλο
  • Χρονολόγηση:  11ος αι.
  • Διαστάσεις:  Διάμετρος 3 εκ., βάρος 18,48 γρ.
  • Υλικά Κατασκευής:  Μολύβι
  • Προέλευση:  Αγορά συλλογή Ζάκου

Μολύβδινη σφραγίδα του Κωνσταντίνου «βεστάρχη, κατεπάνω Μελιτηνής και αναγραφέα», από τη συλλογή του Γ. Ζάκου.
Στη μια πλευρά και μέσα σε στικτό κύκλο, εικονίζεται ο άγιος Δημήτριος όρθιος, μετωπικός, με στρατιωτική ενδυμασία, κρατώντας δόρυ και ασπίδα. Αριστερά και δεξιά διαβάζουμε την επιγραφή "Ο ‘Αγιος Δημήτριος".
Στην πίσω πλευρά και σε έξι σειρές, διαβάζουμε την επιγραφή  "+Κύριε βοήθα τον Κωνσταντίνο βεστάρχη, κατεπάνω Μελιτινής και αναγραφέα". Πρόκειται για σφραγίδα πολύ καλής τέχνης, αναφερόμενη σε διοικητή της πόλης Μελιτηνή, στην ανατολική Καππαδοκία η οποία το 757 μ.Χ.  κατακτήθηκε από τους Άραβες και το 934 επανήλθε στους Βυζαντινούς. Κάτω από τη βυζαντινή κυριαρχία η πόλη έγινε πρωτεύουσα ενός σημαντικού θέματος με σπουδαίο δημόσιο ταμείο. Για το λόγο αυτό ο βυζαντινός διοικητής της πόλης είχε στρατιωτικό και πολιτικό αξίωμα. Ήταν  συγχρόνως «κατεπάνω», «βεστάρχης» και «αναγραφέας». Το αξίωμα του «κατεπάνω» χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τον διοικητή ενός στρατιωτικού σώματος, ενώ από τα τέλη του 10ου αιώνα ο όρος δηλώνει κυρίως τον διοικητή των μεγάλων επαρχιών. 
Ο τίτλος του «βεστάρχη» απονέμεται συνήθως σε υψηλόβαθμους στρατιωτικούς, εμφανίζεται τον 10ο αιώνα και εξαφανίζεται τον 12ο. Πολλές φορές ο τίτλος του «βεστάρχη» δίνεται και σε δικαστικούς. 
Ο «αναγραφέας» ήταν αξιωματούχος  των οικονομικών υποθέσεων, που έλεγχε τις ιδιοκτησίες, καθώς και αν οι κάτοχοί τους πλήρωναν στο κράτος.